Chọn thơ dịch cho ngày 8/3 và...

[USY]

Đã lâu em muốn hỏi anh
Lẽ nào anh đã lạnh lòng lãng quên
Rằng anh yêu cặp mắt em
Thân hình, lời nói, trái tim nồng nàn...

Xưa em là nỗi hân hoan
Giờ lòng anh trống như ngàn mây bay (chỗ này bịa thêm(!)
Một lần vườn ấy heo may
Lá kia rời cuống bay đầy không trung

Kìa bông tuyết nhỏ rưng rưng
Như sao mỏng mảnh tan dần trên cao
Em tìm em kiếm bạc đầu
Anh đâu, anh đáp một câu đi mà!

Lòng em cay đắng thãn thờ
Chìa tay đêm vắng mơ bờ vai ai
Cách ngăn một dải sông dài
Chia tình hai ngả đời ai héo mòn

Nhưng lòng hy vọng vãn còn
Em mong anh liếc nhìn em lạnh lùng
Dù sao em vẫn đinh ninh
Sông kia chảy ngược để mình bên nhau. (Ngốc quá!)

Tôi dịch bài này không bám sát nguyên bản lắm, nhưng vừa dịch vừa tức với cô gái trong thơ - học chữ "Nhẫn" như thế thì buồn lắm !

 

[NguyenAnh]

Một sáng nọ giữa khu vườn gió lộng
Có chiếc lá vàng bứt cuống bay đi

Hùng gà mới bới ra được bài thơ dễ thương (và dễ đọc :roll: ) nhỉ. Bản dịch cũng ngon như món mì gà đấy nhé. Tớ rất thích cái chữ "bứt cuống" trong hai câu dịch đã dẫn ở trên.

Bản dịch 5 phút của USY cũng rất đáng nể. Nhưng USY đáng nể hơn ở bài dịch "Xuân đến", tuy có phần hơi muộn :roll: Theo tớ, bản dịch "Xuân đến" của USY rất hiện đại, kiệm lời và ấn tượng. Chỉ có điều mĩnh hơi băn khoăn một chút: Liệu nhịp điệu có phần hùng tráng của bản dịch có đồng điệu với tâm trạng ảm đạm của tác giả?

Xin cám ơn mọi người đã hưởng ứng...Rừng bằng các bản dịch thơ Вероника Тушнова.

 

[USY]

Bác NA ơi, tâm trạng của tác giả bài Xuân không hề ảm đảm, mà phải nói là tương đối bi tráng. Bác thử đọc lại thành tiếng bài thơ đi, nhất là những khổ cuối . Trọng âm toàn rơi vào chữ cuối cùng trong câu, từ nhắc đi nhắc lại ở đầu câu. Còn khổ thơ cuối cùng thì thật thấm thía, nó vừa bi ai, vùa nhẫn nhịn, lại vừa có nét kiêu hùng nữa. Em rất thích bài này, và đặc biệt thích khi tác giả của nó là phụ nữ. (Bác biết đấy em thích Lecmontop hơn Puskin mà :lol: :lol:

И кипит волна крутая
с каждой ночью тяжелей,
сок тягучий нагнетая
в сердцевины тополей.

Третьи сутки дует ветер,
третьи сутки стонут льды,
третьи сутки в целом свете
ни просвета, ни звезды.

Краю нет тоске несносной.
Третьи сутки в сердце мрак...
Может быть, и в жизни весны
наступают тоже так?

 

[tykva]

Tớ cũng bon chen một phát, dù sao thì bon chen dịch thơ không phải là xấu

Em muốn hỏi anh đã lâu rồi
Sao anh nỡ quên đi hết thế,
Dáng hình em, đôi mắt, trái tim
Và giọng nói anh từng yêu một thuở...

Em đã từng mang đến niềm vui,
Nhưng hồn anh giờ trống vắng mất rồi.
Như khu vườn nhuộm nắng thu vàng sậm
Một sớm kia lá trút cành trơ.

Hoa tuyết bay khắp trời lấp lánh
Mỏng mảnh diệu kỳ những cánh sao
Em tìm anh, gọi anh khắp nơi
Mà anh vẫn lặng im, không lên tiếng

Em đắng cay, cô đơn, nhẫn nhịn
Chờ một bàn tay trong bóng tối chìa ra
Dòng đời cuồn cuộn mênh mông sóng
Tự lúc nào đã chia cắt chúng ta.

Em chỉ sống bằng một niềm hy vọng
Thấy ánh mắt anh dù vẫn thờ ơ.
Em muốn tin dòng đời đừng xuôi mãi
Có một lần quay ngược lại ngày xưa.

 

[USY]

Dòng đời cuồn cuộn mênh mông sóng
Tự lúc nào đã chia cắt chúng ta.

Em chỉ sống bằng một niềm hy vọng
Thấy ánh mắt anh dù vẫn thờ ơ.
Em muốn tin dòng đời đừng xuôi mãi
Có một lần quay ngược lại ngày xưa.

Bí ơi, Bí dịch "Dòng đời" là rất chính xác, và khổ cuối dịch rất hay. Nói chung toàn bài Bí dịch rất đạt.
Có một từ tớ băn khoăn về ngữ pháp mãi (2 câu cuối về chuyện sông chảy ngược hay người ta bắt sông chảy ngược, hóa ra đúng anh bạn gà mờ chép nhầm 1 chữ, đúng nguyên bản là

Все ешё мне верится, что реки
Могут поворачивать назад.
:lol: :lol:

 

[hungmgmi]

Đúng nguyên bản đấy bác ạ, em copy lại từ trang stihi.net.ru mà.
Khi dịch, em cũng băn khoăn về ngữ pháp câu này, cuối cùng em lựa chọn giải pháp của em. Em nghĩ như vậy là hợp lý, niềm tin của cô gái kia vẫn còn, mặc dù biết nó là điều không thể.
Bác USY và bác Bí đưa ra các bản dịch khá thú vị, nhưng em nghĩ các bác cho lá của khu vườn trút xuống hay bay đầy không trung là hơi nhiều. Câu"Так однажды с бронзового сада
облетает поутру листва.", theo em hai câu này tác giả ngụ ý đó chỉ là một chiếc lá (tức là anh đấy) đã nỡ rời bỏ tất cả mà đi xa.
Em cũng thích câu "dòng đời" của bác Bí.

 

[USY]

Hoàn toàn nhất trí với Gà Mờ về chuyện lá vàng bay. Đặc biệt mình giống bác NA rất thích câu "lá vàng bứt cuống" của Hùng. Còn nguyên bản câu cuối đúng là "реки могут поворачивать назад" chứ không phải "река", mình kiểm tra lại rồi mà.
http://ginger.nnov.ru/favour?a=009&p=018

Đây là lời tự bạch của tác giả (trông ảnh rõ là hiện đại) :"Что Вы хотите узнать обо мне? По гороскопу я Дева, самая серединка - 7-ое сентября - со всеми последствиями... Люблю мороженое и почти чёрные розы, стихи и математику с программированием, солнце и лёгкий моросящий дождь, от которого проясняется на душе и в сердце.
Стихи здесь грустные. Все. Но совсем не потому, что я такая унылая в жизни, просто мне пишется лишь тогда, когда что-то тревожит или болит. Да и настроение посидеть и почитать стихи тоже находит на меня исключительно в такие же минуты.
Когда не болит и не тревожит, я смеюсь и ничего не пишу "

Còn nếu thích nhịp thơ buồn của tác giả này, xin mời cả nhà dịch tiếp một bài thơ nữa : (Bài của em xin hen cuoois ngày, vì bây giờ em phải lên đường rồi)

* * *

Знаешь ли ты,
что такое горе,
когда тугою петлей
на горле?
Когда на сердце
глыбою в тонну,
когда нельзя
ни слезы, ни стона?
Чтоб никто не увидел,
избави боже,
покрасневших глаз,
потускневшей кожи,
чтоб никто не заметил,
как я устала,
какая больная, старая
стала...
Знаешь ли ты,
что такое горе?
Его переплыть
все равно что море,
его перейти
все равно что пустыню,
а о нем говорят
словами пустыми,
говорят:
"Вы знаете, он ее бросил..."
А я без тебя
как лодка без весел,
как птица без крыльев,
как растенье баз корня...
Знаешь ли ты, что такое горе?
Я тебе не все еще рассказала, -
знаешь, как я хожу по вокзалам?
Как расписания изучаю?
Как поезда по ночам встречаю?
Как на каждом почтамте
молю я чуда:
хоть строки, хоть слова
оттуда... оттуда...

 

[USY]

Không đề

Anh có biết chăng
Thế nào là đau khổ?
Khi dây thòng lọng
Xiết dần trên cổ?
Khi trong tim, đắng cay
Thành bờ tích tụ,
Khi chẳng thể nào
Rên rỉ, khóc than?
Cầu Trời đừng ai thấy
Cặp mắt đỏ hoe
Làn da mờ đục,
Đừng ai thấy em - mỏi mòn,
Đau yếu - già nua...
Anh có khi nào
Nếm mùi đau khổ hay chưa?

Vượt qua khổ đau
Không khác gì bơi qua biển cả
Trải qua khổ đau
Cũng sánh ngang lết qua hoang mạc mênh mông.
Thế nhưng người đời
nói về nó với ngôn từ sáo rỗng:
"Hắn bỏ ả rồi, biết không..."

Còn em không có anh
Như thuyền không mái chèo,
Như chim cụt cánh,
Như cỏ cây lìa gốc...
Biết chăng anh thế nào là đau khổ?
Em vẫn còn chưa kể hết anh nghe,-
Anh đâu biết em đã thế nào
Khi lang thang qua những nhà ga?
Khi thẫn thờ đọc giờ tàu đến,
Khi ngóng trông từng chuyến tàu trong đêm lạnh
Khi khấn thầm trước mỗi trạm thư
Như cầu mong phép mầu-
Từ nơi kia, từ nơi anh -
Dẫu chỉ một dòng thôi
Dẫu chỉ một lời thôi
Sẽ đến...

Riêng tôi xin không dịch tác giả này nữa - không đặc sắc mấy, mà thật ra tôi cũng chưa đọc hết thơ của nhà thơ hiện đại này.

 

[NguyenAnh]

Đúng nguyên bản đấy bác ạ, em copy lại từ trang stihi.net.ru mà.(1)
Khi dịch, em cũng băn khoăn về ngữ pháp câu này, cuối cùng em lựa chọn giải pháp của em. Em nghĩ như vậy là hợp lý, niềm tin của cô gái kia vẫn còn, mặc dù biết nó là điều không thể.
Bác USY và bác Bí đưa ra các bản dịch khá thú vị, nhưng em nghĩ các bác cho lá của khu vườn trút xuống hay bay đầy không trung là hơi nhiều. Câu"Так однажды с бронзового сада
облетает поутру листва.", theo em hai câu này tác giả ngụ ý đó chỉ là một chiếc lá (2)(tức là anh đấy) đã nỡ rời bỏ tất cả mà đi xa.
Em cũng thích câu "dòng đời" của bác Bí.

Ý kiến của tớ:

(1) Có lẽ trang stihi.net.ru chép nhầm thôi. Và рек[color=red:ea223794b2]и [/color]thì cũng thuận hơn về phương diện gieo vần với человек[color=red:ea223794b2]е [/color]ở câu thứ nhất của khổ;

(2) Hoàn toàn tán thành cách hiểu này của Hùng gà mờ.

 

[tykva]

Bác USY và bác Bí đưa ra các bản dịch khá thú vị, nhưng em nghĩ các bác cho lá của khu vườn trút xuống hay bay đầy không trung là hơi nhiều. Câu"Так однажды с бронзового сада
облетает поутру листва.", theo em hai câu này tác giả ngụ ý đó chỉ là một chiếc lá (tức là anh đấy) đã nỡ rời bỏ tất cả mà đi xa.

Hehe... листва là một từ mang nghĩa tập hợp, có nghĩa là toàn bộ lá của cây cối nói chung, chúng tớ cho lá bay tả tơi khắp thế gian là chính xác. Cậu Hùng gà mờ dịch là một chiếc lá là quá ít.

 

[Dementieva]

Tính em thì thích bon chen, nhưng ... em nói thật là không có hứng thú lắm đối với Veronika Tushnova - em có cảm giác nhàn nhạt và hơi ...sến . Em đề nghị các bác chọn bài khác đi

 

[tykva]

Bà này yêu và thất tình một cách yếm thế, chứ không mạnh mẽ như mấy bà mà chị em mình đã dịch, nhể????

 

[NguyenAnh]

Bà này yêu và thất tình một cách yếm thế, chứ không mạnh mẽ như mấy bà mà chị em mình đã dịch, nhể????

Thơ của Anna, Bloc, Xvetaeva nổi tiếng thì phải khác thơ của một người ít tiếng tăm hơn chứ. Nhưng, Bí không lưu ý tới tiêu chí là ưu tiên thơ của những nhà thơ hiện đại à? Nếu mấy bà không còn mấy hứng thú với nữ tác giả trên thì xin mời tham gia "làm việc" với Marina Xvetaeva này:

ПЕРВАЯ РОЗА

Девочка мальчику розу дарит,
Первую розу с куста.
Девочку мальчик целует в уста,
Первым лобзаньем дарит.

Солнышко скрылось, аллея пуста.
Стыдно в уста целовать!
Девочка, надо ли было срывать
Первую розу с куста?


ПОСЛЕДНЯЯ ВСТРЕЧА

О, я помню прощальные речи,
Их шептавшие помню уста.
"Только чистым даруются встречи.
Мы увидимся, будь же чиста".

Я учителю молча внимала.
Был он нежность и ласковость весь.
Он о "там" говорил, но как мало
Это "там" заменяло мне "здесь"!

Тишина посылается роком, --
Тем и вечны слова, что тихи.
Говорил он о самом глубоком,
Баратынского вспомнил стихи;

Говорил о игре отражений,
О лучах закатившихся звезд...
Я не помню его выражений,
Но улыбку я помню и жест.

Ни следа от былого недуга,
Не мучительно бремя креста.
Только чистые узрят друг друга, --
Мой любимый, я буду чиста!

 

[hungmgmi]

Tranh luận tí cho xôm, chị em nhé.
Tớ nghĩ lẽ ra bạn Hà-Nina phải thích thơ của V.T mới đúng chứ nhỉ. Một trái tim đau, thường thổn thức bởi những dự cảm bất an phải có sự đồng cảm của chị em mới phải. Bạn nghĩ thế nào về câu "Hoa sặc sỡ lo âu", liệu có nên xếp nó vào dạng "sến" hay chăng?. Xin đề nghị bạn Hà nói rõ hơn thế nào là "sến"? Trên kia, chị USY đã từng trích tự bạch của nữ thi sĩ :"Стихи здесь грустные. Все. Но совсем не потому, что я такая унылая в жизни, просто мне пишется лишь тогда, когда что-то тревожит или болит." Những tâm sự đó đáng để chúng ta đồng cảm lắm chứ?
Một sự nfghiệp mà V.T tạo dựng nên bằng những đớn đau, trải nghiệm và tài năng của mình, thiết nghĩ không thể đánh giá bằng một câu lạnh lùng như bạn Hà là "nhàn nhạt và hơi ...sến ". Hãy cẩn trọng khi đánh giá một con người, nhất là khi chưa biết chính xác giá trị mà họ đã tạo nên bằng cả cuộc đời của chính họ. Theo mình, bà cũng là một tên tuổi của thơ ca Xô viết hiện đại, chúng ta nên trân trọng bà như những người Nga đã trân trọng nhà thơ.

 

[neva]

Tôi không được biết nhiều về nữ nhà thơ này. Nhưng đọc mạch bài của topic này cộng thêm vào trang web giới thiệu về bà và thơ của bà, theo cảm nhận của tôi đây là một phụ nữ đầy cá tính nhưng thật nhân ái. Bà tốt nghiệp trường Đại học Y theo nguyện vọng của cha nhưng cuối cùng học đến năm thứ tư bà đành bỏ dở vì không đúng sở thích của mình. Sau đó Bà đã theo đuổi nghiệp thơ mặc dù không qua trường lớp đào tạo nào về thơ văn. Chiến tranh bắt đầu bà làm việc trong quân y viện. Phải chăng chính lòng nhân ái yêu thương nhân loại mà bà kêu gọi nó xuất phát từ môi trường làm việc này. Đó chính là nơi máu đổ không kém ngoài chiến trường. Với những khuôn mặt đầy máu, những đôi chân dập nát của những thương binh được chuyển từ chiến trường về nơi đây đã làm cho bà thêm cương nghị. Những tiếng la hét đến xé lòng của đồng chí thương binh nào đó bị cưa chân, phẫu thuật, trong điều kiện chiến tranh thuốc men, y cụ vô cùng thiếu thốn. Nếu ai làm việc ở môi trường như vậy sẽ không thể sở hữu một con tim yếu mềm.

Nói về sở thích của bà: Bà yêu hoa hồng đen, yêu thơ, yêu toán lập trình, yêu tia nắng và những hạt mưa bụi, nó đã làm rạng rỡ tâm hồn và con tim của bà. Bà tâm sự rằng tất cả thơ ở đây của bà rất buồn nhưng hoàn toàn không phải bà là con người rầu rĩ như vậy trong cuộc sống. Bà nói rằng đơn giản bà chỉ viết khi có cái gì đó lo nghĩ và đau đớn. Ngược lại, khi không có gì lo nghĩ và đau đớn thì bà cười vui và chẳng viết gì cả. Đó chính là lòng nhân ái, nét đẹp, nét duyên thầm của người phụ nữ mà theo tôi ở bà đã kết tinh tất cả.

Xin cảm ơn tất cả các bản dịch của các bạn.

 

[tykva]

Theo tớ, V.T cũng có một cái gì đó riêng, và vì thế, phải có sự đồng cảm và tinh tế thì mới hiểu hết chăng? Ví dụ, khi dịch bài Mùa xuân, tôi thấy hơi ảm đạm. Thế nhưng tôi đã bị bất ngờ vì cách đọc thơ và cách hiểu thơ của chị USY. Tôi đề nghị chúng mình thử tìm và dịch các bài thơ tả cảnh khác đi, chứ thơ tình của bà tớ nói thật là cũng không thích. Với một bài thơ tả cảnh khác, có thể mình sẽ có cái nhìn khác về nữ tác giả này chăng?

 

[USY]

Thấy mấy bạn tranh luận ghê quá nên cũng phải trở lại với V.T. một chút vậy
Xin giới thiệu với mọi người 1 tự bach nữa của bà - giôíng như tuyên ngôn của bà về tình yêu và lẽ sống:

* * *

Мне говорят:
нету такой любви.
Мне говорят:
как все,
так и ты живи!
Больно многого хочешь,
нету людей таких.
Зря ты только морочишь
и себя и других!
Говорят: зря грустишь,
зря не ешь и не спишь,
не глупи!
Всё равно ведь уступишь,
так уж лучше сейчас
уступи!
...А она есть.
Есть.
Есть.
А она - здесь,
здесь,
здесь,
в сердце моём
тёплым живёт птенцом,
в жилах моих
жгучим течёт свинцом.
Это она - светом в моих глазах,
это она - солью в моих слезах,
зренье, слух мой,
грозная сила моя,
солнце моё,
горы мои, моря!
От забвенья - защита,
от лжи и неверья - броня...
Если её не будет,
не будет меня!
...А мне говорят:
нету такой любви.
Мне говорят:
как все,
так и ты живи!
А я никому души
не дам потушить.
А я и живу, как все
когда-нибудь
будут жить!

...
Mọi người bảo tôi:
Làm gì có tình yêu như thế.
Họ nói,
Cậu hãy sống
Như tất cả!
Cậu mong muốn quá nhiều,
Làm gì có những ngưòi như vậy!
Đừng làm khổ mình và mọi người thêm nữa,
Buồn làm chi,
Sao phải mất ăn mất ngủ,
Đừng ngốc nữa!
Đằng nào cậu cũng phải chịu thôi,
Thà ngay bây giờ
Chịu đi còn hơn!

...Thế mà có tình yêu như thế!
Có mà.
Có dấy.
Nó ở đây này,
Ngay đây,
Ngay đây,
Trong trái tim tôi
Ấm áp như chú chim non
Trong huyết quản của tôi
Cuồn cuộn như đợt sóng dồn.
Tình yêu đấy - là ánh mắt tôi lấp lánh
Tình yêu đấy - là vị nước mắt tôi mằn mặn
Là mắt tôi nhìn, là tai tôi thấy,
Là sức tôi mạnh hơn hết thảy,
Là Mặt trời chói lọi,
Là núi cao, biển sâu!
Là thứ bảo vệ tôi khỏi sự lãng quên
Là cái bao bọc tôi khỏi gạt lừa dối trá.
Nếu không có tình yêu như thế
Thì tôi cũng chẳng còn!

...Thế mà mọi người
Cứ bảo rằng không có.
Bảo tôi:
Hãy sống như tất cả!

Tôi sẽ không để ai làm nguội lửa lòng mình.
Tôi đang sống một cuộc đời,
Như tất cả mọi người
đến một khi nào
Rồi cũng sẽ phải sống
Như tôi.

Niana ơi, bây giờ thì khong sến nữa nhé :lol: sắp thành cực đoan cánh tả rồi :lol: :lol:

 

[tykva]

Ở đây này, có nhiều bài thơ dành cho thiếu nhi của Agnia Barto, các bác có thể tuyển chọn để dịch vài bài không nhỉ, tớ cũng đã chán dịch thơ anh anh em em lắm rồi, làm cái gì đó khác cho nó thay đổi không khí đi

Ví dụ bài này tớ thấy rất được:
НУЖНАЯ ПЕСНЯ

Мы учимся петь!
Мы теперь по субботам
Не просто поем -
Распеваем по нотам.

Мы много мелодий
Запомнить должны:
И в дальнем походе
Нам песни нужны,
И дома подруги
Поют на досуге...

Есть плавные песни
И есть плясовые.
Сегодня мы в классе
Поем их впервые.

На каждом уроке
Вот так распевать бы!
Есть даже особая песня -
Для свадьбы.

Вот лет через двадцать
Решу я жениться,
Тогда эта песня
И мне пригодится.
http://stihi.net.ru/1/Barto/

 

[USY]

Bí ơi Bí thích thiếu nhi
Còn tớ không muốn làm dì trẻ con
Thơ tình dich vẫn hay hơn
Miễn sao tình ấy không "cỏn con chàng-nàng"
Mệt tình thì cảnh vẫn còn
Miễn là cảnh ấy "bàng hoàng" lòng ta.
Đúng không hỡi bác Nờ-A? :lol: :lol: :lol:

 

[hungmgmi]

Cảm ơn bác USY đã dịch được bài này khá hay, hôm nọ em đã đọc và cũng thích nhưng chịu không dịch ra được.
Còn một bài này nữa, em đoán mò là nó được V.T sáng tác cùng thời điểm với bài mà chúng ta đã dịch dọt trên đây. Nghe thật tội và đúng là có phần "yếm thế" như bác Bí nói, nhưng như thế mới là phụ nữ, mới là yêu chứ nhỉ?

Знаешь ли ты, что такое горе,
когда тугою петлей на горле?
Когда на сердце глыбою в тонну,
когда нельзя ни слезы, ни стона?

Чтоб никто не увидел, избави боже,
покрасневших глаз, потускневшей кожи,
чтоб никто не заметил, как я устала,
какая больная, старая стала...

Знаешь ли Ты, что такое горе?
Его переплыть - всё равно что море,
его перейти - всё равно что пустыню,
а о нём говорят словами пустыми,

говорят: “Вы знаете, он её бросил...”
А я без Тебя как лодка без вёсел,
как птица без крыльев,
как растенье без корня...
Знаешь ли Ты, что такое горе?

Я Тебе не всё ещё рассказала, -
знаешь, как я хожу по вокзалам?
Как расписания изучаю?
Как поезда по ночам встречаю?

Как на каждом почтамте молю я чуда:
хоть строки, хоть слова
оттуда....
оттуда....